Życzmy sobie Ojczyzny zjednoczonej

Drodzy bracia i siostry,

Kiedy w 1773 roku rozpoczynał się Sejm dotyczący I Rozbioru Polski, kiedy swoją piersią wejście na sejmowe korytarze zasłaniał Rejtan, ówczesny nuncjusz apostolski  w Polsce Giuseppe Garampi (1772-1775), zapisał, że król Fryderyk II pisał do swojego przedstawiciela w Warszawie, umiejącego rozgrywać Polaków ze wszystkimi ich frakcjami, różnymi animozjami, że jest zbyt łagodny, że z Polakami można coś osiągnąć tylko przez siłę.

Jakże mylił się Fryderyk II. Pokazują to bardzo wyraźnie lata zaborów, które nie tylko przez walkę, która następowała od czasu do czasu, kiedy naród powstawał przeciwko tym, którzy go ciemiężyli, to jednak ta walka odbywała się przede wszystkim przez codzienną, tytaniczną pracę w domach rodzinnych, w środowiskach społecznych, organizacjach sportowych, narodowych oraz w kościele.

I dzięki temu Polska, choć powoli, mozolnie, przez te 123 lata całkowitej niewoli szła do niepodległości, ale szła dzięki jedności Polaków. I o tym wymiarze tuż po zakończeniu II wojny światowej, nawiązując poniekąd do listu Cypriana Kamila Norwida, do Michaliny z Dziekońskich Zalewskiej (14.11.1862), pisał Stefan Kardynał Wyszyński w „Duchu Pracy Ludzkiej” (1946): „Sztuką jest umierać dla Ojczyzny, ale jeszcze większą sztuką jest dobrze żyć dla Niej” (por. bł. Stefan kardynał Wyszyński, Myśli o Polsce i umiłowaniu Ojczyzny, Warszawa 06.01.1981).

I to najpierw, jak podkreślił, poprzez zdawanie egzaminu z codzienności, bo heroiczny zryw wobec nieznośnych prześladowań i zagrożeń jest łatwiejszy niż praca, na której efekty trzeba długo czekać. Znamy ten trud organicznej pracy z naszej wielkopolskiej ziemi. Dalej pisał bł. kardynał Prymas Tysiąclecia, że miłość codziennego przywiązania do Ojczyzny nie polega na głośnym narzekaniu czy biadoleniu, gdzie łatwo można nas niezadowolonych rozgrywać przeciwko sobie, ale to sumienne wypełnianie obowiązków rodzinnych, zawodowych i społecznych.

To wszystko zaś po to, by dzięki temu budować przyszłość, nie w mrzonkach, jakąś  nierealną, ale przyszłość prawdziwą. Wreszcie na tych dwóch fundamentach, jak pisze dalej kardynał Stefan Wyszyński, buduje się moralność i etykę codziennego życia. Życia rodzinnego, społecznego, narodowego, bo to właśnie te wyższe wartości budują wspólnotę i dają wciąż narodowi zaczyn odrodzenia.

Drodzy bracia i siostry,

ale może powstać w nas pytanie dzisiaj: ale jak to czynić konkretnie? I z podpowiedzią, przychodzi to Słowo Boże, które Kościół przygotował na tę środę 32 tygodnia zwykłego w ciągu roku, właśnie konkretnie na dzisiaj. Bo słyszymy, że mamy słuchać i okazywać gotowość do wszelkiego dobra i tylko wtedy możemy słuchać władzy zewnętrznej, jak pokazali nam Rodacy przez 123 lata niewoli, o ile to, co ona nakazuje, nie jest niemoralne.

Gdy jako wspólnota wiemy, używając słów, które kieruje św. Paweł do Tytusa (por. Tt 3, 1-7), że nie mamy nikogo lżyć, mamy unikać sporów, odznaczać się uprzejmością, okazywać człowiekowi wszelką łagodność, bo jak dalej przypomina św. Paweł, kiedyś byliście nierozumni, oporni, służący rządzom i rozkoszom, błądzący, żyjący w złości i zawiści, godni obrzydzenia, pałający nienawiścią jedni ku drugim.

I to słowo pokazuje nam, że do pewnych rzeczy trzeba dorastać, dorastać nieustannie, tak jak do Niepodległej dorastała Polska przez 123 lata niesamowitej niewoli. Ale można nie dorosnąć. Można pozostać tylko karłem jako człowiek, jako społeczeństwo, ale my jesteśmy powołani do tego, by samemu nieustannie dojrzewać i innych do tego dojrzewania podnosić.

Sam Bóg we wspólnocie Kościoła, jak to czynił niezmiennie przez 123 lata niewoli i czyni dzisiaj, jak dalej mówi nam Słowo Boże, ukazuje dobroć i miłość Boga, który z miłosierdzia swego tak naszych przodków, jak i nas tu i teraz zbawia przez obmycie odradzające i odnawiające w Duchu Świętym, abyśmy się stali dziedzicami nadziei, życia wiecznego i przede wszystkim nowymi ludźmi.

Kluczem bycia tym nowym człowiekiem, jak podpowiada nam dzisiejsza Ewangelia (por. Łk 17, 11-19), to dziękować Bogu za wszystko. Gdyż On się zlitował nad nami, oczyszcza nas swoim Słowem, by nasza wiara i moc Boga w naszej codzienności działały cudem. I dziś jesteśmy w sposób szczególny wdzięczni Bożej opatrzności za Ojczyznę, za Jej historię, za to, co było, ale również za to, co dziś my przeżywamy, choć tak naprawdę do tego, by dziękować Bogu za to, co mamy, trzeba też dorosnąć. Trzeba też być zdolnym, nie wikłając się w jałowe spory, które nie przynoszą żadnego dobra, wręcz przeciwnie, przynoszą diabelskie podziały.

Drodzy bracia i siostry,

Wydarzenia minionych dni w Krakowie, które w jakiś sposób mam przynajmniej taką nadzieję, przemieniły nas, obudziły, poddały refleksji to, czym tak naprawdę żyjemy. Co one nam pokazały? Pokazały przede wszystkim ludzi uformowanych na wartościach, którzy wystąpili przeciwko złu. Uformowanych w swoich domach, w rodzinie, w sąsiedztwie, w społeczności lokalnej i we wspólnocie Kościoła.

Przecież obaj bohaterscy policjanci, Jakub i Artur, przez lata byli ministrantami, lektorami w swoich parafiach (por. Radio eM, Policjanci Jakub Kulik i Artur Morański byli ministrantami), angażowali się społecznie. Jeden z nich, między innymi, sam najpierw w młodzieżowej drużynie Ochotniczej Straży Pożarnej, a potem sam w tej Ochotniczej Straży już szkoląc młode zastępy adeptów się realizował. Wciąż dobrze wspominani są w swoich środowiskach, bo potrafili łączyć, a nie dzielić.

To ratująca konających ludzi pielęgniarka Iwona z Jarocina (por. TVP Poznań, Pielęgniarka z Wielkopolski ratowała ludzi podczas strzelaniny w Krakowie, 08.11.2026), która skryła się dzisiaj w cieniu i świadomie, jak podał jej szpital, w którym pracuje, nie udziela żadnych wywiadów. Lekarze, przyjaciele, Michał i Mateusz, mający jeden z nich trójkę, drugi czwórkę swoich dzieci, troszczący się o swoje rodziny i widzący godność każdego człowieka (por. Agata Puścikowska, Krysia dziękuje, w: „Gość Niedzielny” 33/2017;) w tym który potrzebował pomocy i w policjancie, i w zamachowcy. I szli do poszkodowanych, nie zważając na niebezpieczeństwa (por. TVP Kraków, Lekarze ruszyli na pomoc ofiarom strzelaniny. „Gdy strzały się uspokoiły, pobiegliśmy pomagać”,08.11.2026).

To ten człowiek, którego imię Patrick już dziś znamy, bo krakowski „Gość Niedzielny” (por. Monika Łącka, Znaleźliśmy mężczyznę o kulach, w: „Krakowski Gość Niedzielny” 11.11.2026) dotarł do tego człowieka o kuli, który jako jeden z pierwszych spieszył z pomocą. To starszy człowiek, 70-latek, mający dwa obywatelstwa, polskie i amerykańskie, który spieszył z bezinteresowną pomocą i nie zważał na niebezpieczeństwo. On również, jak sam wspomina w tym wywiadzie, skryty za słowami, Bogu zawdzięcza to, co się wydarzyło i pomoc, którą przyniósł, nie zważając na niebezpieczeństwo.

I to właśnie oni wszyscy, jak również i ci obcokrajowcy, chociażby z Irlandii, którzy ruszyli z pomocą, oni nasiąkali wartościami w swoich lokalnych środowiskach, które ich ukształtowały. I w chwili próby okazali się tymi, którzy zachowali się jak trzeba, choć sami nie postrzegają siebie jako bohaterów, nie chcą zbierać laurów. Nie widzą zbiegów okoliczności, ale drogi Bożej Opatrzności, wokół której dziś w Warszawie myślą gromadziliśmy się, tradycyjnie gdy zapalana jest świeca niepodległości, która na przestrzeni tych lat czekała. Papież Pius IX podarował biskupom polskim te świece z życzeniami, by ona zapłonęła w wolnej Polsce. I ona dzisiaj płodnie.

Drodzy bracia i siostry,

to właśnie z Bożej Opatrzności, te małe Ojczyzny kształtowały bohaterów minionych czasów i dawały im siłę, by nie zbierać lajków, ale by walczyć o to, co najważniejsze i najistotniejsze. Czy zło zwycięży? Czy pesymizm zwycięży? To dziś zależy od każdego z nas, bo nasi przodkowie przed 123 laty i w czasie tego całego okresu nie dali się zwyciężyć złu i ostatecznie zwyciężyli, choć nie dożyli Niepodległej. Nie dali się pesymizmowi, że się nie da, że czasy są złe, czasy są trudne i dzięki temu stali się dla siebie, ale również i dla nas dzisiaj źródłem nadziei.

Zapytajmy siebie dzisiaj, co my możemy zrobić, by godnie upamiętnić bohaterów naszej Niepodległości i naszego dziś. Dajmy się prowadzić Słowu Bożemu ku wartościom. Wyłączmy, może nawet nie tylko dzisiaj, na chwilę, ale na stałe, wciąż szczekające nienawiścią radia, telewizory czy „internety”. Nie dajmy się wzajemnie na siebie napuszczać. Nie dajmy się nieustannie dzielić, bo my do niczego polityków różnych maści nie potrzebujemy, robiących tak naprawdę tylko szkodę w sercach i umysłach Polaków, dbających tylko i wyłącznie o partyjne interesy, a nie o dobro Narodu, dobro społeczeństwa, o nasze dobro, ale wciąż huśtające ludzkimi emocjami.

Zanurzmy się w tym co zadecydowało o naszej wspólnej wolności, gdy ludzie wreszcie przestali w Polsce rzucać się sobie do gardeł, nie dawali sobą manipulować, ani nie dali się przekupić, ale ramię, w ramię, jeden obok drugiego, stanęli wobec Boga i historii. Stanęli jako ci, którzy dali nam przykład. Dajmy się temu porwać, co stanowi o naszym człowieczeństwie, o naszej narodowej tożsamości, bo tylko wtedy przetrwamy najpierw jako ludzie, potem jako społeczeństwo, następnie jako Naród i wreszcie przetrwamy jako Kościół, stawiając na ludzi niewiernym swoim partiom politycznym, ale najważniejszym wartościom.

Drodzy bracia i siostry,

papież Leon XIV w czasie swojej pielgrzymki apostolskiej, tak jakby do nas kierował słowa, choć wypowiada je w Ameryce Południowej: Ojczyzna jest dziedzictwem, które trzeba przekazać kolejnym pokoleniom, troszcząc się o jedność narodową, chroniąc przed wszelkimi zakusami demokrację, tworząc młodym warunki do realizacji ich życiowych planów i nie wypychać Kościoła poza wspólnotę narodową, by czasami nie zabrakło nam tych najważniejszych wartości. I życzmy sobie słowami papieża Leona XIV Ojczyzny zjednoczonej oraz godnej swojej historii, ale również swoich dzisiejszych możliwości (por. Leon XIV, Przemówienie do Władz i Korpusu Dyplomatycznego, Argentyna, 08.11.2026). Amen.